Bonservis, kiralık, bedelsiz: transfer türleri ne demek?

Bonservis ne demek?

Bonservis, sözleşmesi süren bir oyuncuyu almak isteyen kulübün, oyuncunun kulübüne ödediği bedeldir. Günlük dilde "bonservisli transfer" denince kalıcı satış anlaşılır: oyuncu eski kulübünden ayrılır ve yeni kulübüyle yeni bir sözleşme imzalar.

Bu transferde aslında ayrı anlaşmalar yapılır. Kulüpler bedelde anlaşır, oyuncu da yeni kulübüyle maaş ve diğer şartlarda anlaşır. Biri olmadan öteki tamamlanmaz. Oyuncu istemezse kulüpler anlaşsa bile transfer gerçekleşmez.

Bedel çoğu zaman tek kalem değildir. Sık görülen parçalar şunlar:

• Sabit bedel ve bunun taksitlere bölünmesi.
• Koşullu ek ödemeler: oyuncu belli sayıda maça çıkarsa ya da takım belli bir başarıya ulaşırsa ödenen tutarlar.
• Sonraki satıştan pay: oyuncu ileride yeniden satılırsa eski kulübün alacağı oran.
• Geri alım maddesi: eski kulübün, önceden yazılmış bir bedelle oyuncuyu geri alma hakkı.

Bedelin nasıl oluştuğunu anlamak için piyasa değeri rehberi iyi bir başlangıçtır; değer ile ödenen bedel aynı şey değildir.

Kiralık transfer nasıl işler?

Kiralık transferde oyuncu, sözleşmesi asıl kulübünde kalırken belli bir süre başka bir takımda oynar. Süre bitince, başka bir anlaşma yapılmadıysa kulübüne döner.

Kiralama genç oyuncuya forma şansı, kulübe ise kadroda yer açma ya da maaş yükünü hafifletme imkânı verir. Anlaşmada genellikle şu konular yer alır:

• Kiralama bedeli: kiralayan kulübün ödediği tutar; her anlaşmada olmayabilir.
• Maaşın paylaşımı: maaşı hangi kulübün ne oranda ödeyeceği.
• Satın alma opsiyonu: kiralayan kulübün dönem sonunda oyuncuyu önceden belirlenmiş bedelle alma hakkı.
• Satın alma zorunluluğu: belli bir koşul gerçekleşince opsiyonun mecburi hale gelmesi.
• Geri çağırma maddesi: asıl kulübün oyuncuyu süre bitmeden geri isteyebilmesi.

Opsiyon bir haktır, zorunluluk ise bir yükümlülüktür. Haberlerde bu ikisi sık karıştırılır.

Bedelsiz transfer ne demek?

Bedelsiz transfer, sözleşmesi biten oyuncunun bonservis bedeli ödenmeden başka bir kulübe geçmesidir. Oyuncu serbest kaldığı için yeni kulüp eski kulübe bir şey ödemez.

Bu, transferin maliyetsiz olduğu anlamına gelmez. Bonservis ödemeyen kulüp çoğu zaman oyuncuya daha yüksek bir imza parası ya da maaş önerebilir; menajer payı da ayrı bir kalemdir.

Sözleşmesinin sonuna yaklaşan oyuncu, kurallar izin veriyorsa, bir sonraki kulübüyle önceden anlaşabilir. Bunun ne zaman mümkün olduğu ülkeye ve yürürlükteki yönetmeliğe göre değişir. Kulüpler bu yüzden değer verdikleri oyuncunun sözleşmesini bitmeden uzatmaya çalışır; aksi halde oyuncuyu karşılıksız kaybedebilirler.

Serbest kalma maddesi ve diğer terimler ne anlama gelir?

Serbest kalma maddesi, sözleşmeye önceden yazılmış sabit bir bedeldir; bu bedeli ödeyen kulüp, oyuncunun kulübünden izin almadan oyuncuyla masaya oturabilir. Bazı ülkelerde bu madde yaygındır, bazılarında nadirdir.

Transfer haberlerinde sık geçen başka terimler de var:

• İmza parası: sözleşme imzalanırken oyuncuya bir kereye mahsus ödenen tutar.
• Ön sözleşme: sözleşmesi bitmek üzere olan oyuncunun gelecek dönem için yaptığı anlaşma.
• Yetiştirme payı: oyuncunun gençken yetiştiği kulüplerin sonraki transferlerden alabildiği pay.
• Transfer dönemi: kulüplerin oyuncu kaydedebildiği, takvimde belirli aralıklar.

Bu görüşmelerin çoğunda oyuncunun yanında bir temsilci bulunur. Onun rolünü menajer ne iş yapar yazısında anlattık.

Kickhood'da bu nasıl işler?

Kickhood henüz yayında değil; iPhone için hazırlanan bir futbolcu hayatı simülatörüdür. Aşağıdaki anlatım oyunun tasarımındaki genel işleyiştir.

Oyunda teklif geldiğinde transferin türü açıkça yazar: bonservisli satış, kiralık ya da bedelsiz. Her türün kendi şartları görünür. Satışta sonraki satıştan pay, kiralıkta satın alma opsiyonu gibi şartlar teklifte yer alır.

Sözleşme teklifi de kalem kalem gösterilir: maaş, imza parası, primler, süre, serbest kalma maddesi ve takımdaki rol sözü. Bu kalemler üzerinde pazarlık edebilirsin. Fazla zorlarsan kulüp masadan kalkabilir. Kalemler birbirini dengeler; birini yükseltmek çoğu zaman bir başkasını düşürür.

Sözleşmen biterse serbest kalırsın ve bedelsiz teklifler alabilirsin.

Türün genel mantığını futbolcu hayatı simülatörü nedir yazısında bulabilirsin.

Sık sorulanlar

Bonservis bedeli ile piyasa değeri aynı şey mi?

Hayır. Piyasa değeri bir tahmindir; bonservis bedeli ise kulüplerin gerçekten anlaştığı tutardır. Sözleşmenin kalan süresi, satan kulübün paraya ihtiyacı ve alıcı sayısı bedeli değerin üstüne ya da altına çekebilir.

Kiralık oyuncu kendi kulübüne karşı oynayabilir mi?

Bu, kiralama anlaşmasına ve organizasyonun kurallarına bağlıdır. Bazı anlaşmalarda oyuncunun asıl kulübüne karşı sahaya çıkmasını engelleyen bir madde bulunur, bazı organizasyonlar ise bu tür maddelere izin vermez. Tek bir evrensel kural yoktur.

Bedelsiz transferde oyuncu daha fazla kazanır mı?

Kazanabilir, ama kesin değildir. Bonservis ödemeyen kulübün maaş ve imza parası için daha geniş bir bütçesi olabilir. Öte yandan sözleşmenin bitmesini beklemek risklidir; sakatlık ya da form düşüşü teklifleri azaltabilir.

Oyuncu transferi reddedebilir mi?

Evet. Kulüpler kendi aralarında anlaşsa bile oyuncunun yeni sözleşmeyi imzalaması gerekir. Oyuncu şartları, şehri ya da takımdaki rolünü beğenmezse transfer tamamlanmaz.

Bu yazı genel bilgilendirmedir; hukuki ya da mali tavsiye değildir. Kurallar ülkeye ve lige göre değişir.